Bir Ajanda, Bir İflas ve Kaybolan Milyonlar: Lojistikte Disiplin Neden Hayat Kurtarır?

CV’mi okuyanlar bilir; profesyonel hayatıma ulusal bir bankanın Bilgi Teknolojileri İşletim departmanında başladım. 11 yıl boyunca görevim yazılım geliştirmek değil, banka hizmetlerinin 7/24 kesintisiz akmasını sağlamaktı. Kredi kartları, ATM’ler, POS cihazları... Hani o para çekemediğinizde sinirlendiğiniz ATM’ler var ya; işte o anlarda "giydirdiğiniz" kişi büyük ihtimalle bendim.

Bankacılıkta disiplin bir tercih değil, hayatta kalma kuralıdır. Gecenin bir yarısı "merkezi kesinti" haberiyle uyanmak, o stresi yönetmek ve hatayı saniyeler içinde gidermek zorundasınızdır. İşte bu 11 yıllık "sıfır hata" disipliniyle 2009 yılında memleketim Mersin’e döndüm ve lojistik sektörüne adım attım.

Bakir Ama Sahipsiz Bir Sektör: Lojistik

Lojistik, aslında bankacılığa çok benzer. Her ikisi de karmaşık iş disiplinlerine ve mide bulandıran yasal mevzuatlara sahiptir. Tek bir evrağın eksikliği, günlerce bekleme ve devasa para kayıpları demektir.

Mersin’de danışmanlık yaptığım ilk firmalardan birini hiç unutmam. 100’den fazla tır filosu olan, devasa bir operasyon... Hesaplamalarıma göre Türkiye vergi rekortmeni olması gereken bu firma, nakit akışı sağlayamadığı için kan ağlıyordu. Sorun ne miydi? Denetimsizlik ve disiplinsizlik.

100 Tır ve Bir "Eski Ajanda"

Şirketin sanayi giderlerini incelediğimde karşılaştığım manzara ibretlikti. Sanayi giderlerinden sorumlu arkadaş, patronun çok güvendiği eski bir şofördü. Kayıtları nasıl tuttuğunu sorduğumda önüme eski bir ajanda koydu. Her sayfaya bir plaka yazmış, giderleri oraya not etmiş.

100 küsur tırı, milyonluk ciroları bir bakkal ajandasıyla yönetmeye çalışıyorlardı. Biz o ajandadaki verileri binbir güçlükle dijital ortama aktarıp analiz ettiğimizde gerçek ortaya çıktı: Sanayi giderlerinin %50’si "balon"du. Yani 100 TL harcandı denilen yerin 50 TL’si aslında yoktu; denetimsizlik yüzünden şirket resmen soyuluyordu.

Sistem Kurmak Yetmez, Disiplin Şart

Haftalarca çalışıp sanayi giderlerinin nasıl işlenmesi gerektiğini anlattım, ekipleri organize ettim ve yöneticilerin o ekipleri nasıl denetleyeceklerini gösterdim, çapraz kontrol mekanizmaları kurdum ve çalışmadan çekildim. Artık benim gösterdiğim şekilde ilerleyecekler ve en azında sanayi giderleriyle ilgili sıkıntı yaşamayacaklar...

Derken, yaklaşık bir kaç hafta sonra durumu kontrol etmek için şirkete uğradığımda gördüm ki bizim meşhur ajanda geri gelmiş, tüm veri giriş mekanizmaları atıl kalmış emeğimin yerinde yeller esiyor.

Konuyu araştırdığımda sorunun en başta yöneticilerden - tabii bu tip şirketlerde yöneticiler dediğim zaten patronlar oluyor - kaynaklandığını fark ettim. Onlar iki gün işi denetlemişler, üçüncü gününde bu işlerden sıkılıp kontrolü bırakmışlar, onların kontrol etmediğini gören personel de işleri savsaklamış. Fazla değil 1 ay sonra benim çalışmam çöp olmuş.

Patronlara niye böyle olduğunu sorduğumda çok işleri olduğundan, bunlara vakit ayıramadıklarından bahsediyorlar. Vakit ayıramadıkları için kaybettikleri para yıllık bazda bu zamanın en az 10 milyon Lirası. Ben olsam oraya sırf bunları kontrol etmesi için bir de değil, iki kişi koyar o kontrolü ölesiye yaptırırdım.

Ama bizim lojistikçiler bonkör adamlar. Bir seferde bu kadar parayı çöpe atabiliyorlar.

Acı Bir Final

Yıllar sonra aynı firmanın patronlarıyla bir kez daha karşılaştık, tabii artık ortada şirket mirket kalmamış. O ajandasıyla masrafları tutan elemanları var ya, önce işten ayrılmış, sonra da kendine 50 araçlık bir filo kurmuş. Çok ibretlik bir hikaye. Patronları bu durumdan bir ders çıkarmışlar mıdır acaba, ne dersiniz?

---

Sonuç:

Benim bankacılık disipliniyle öğrendiğim bir gerçek var: Yazılım bir araçtır, asıl olan o yazılımın arkasındaki denetim ve disiplindir. Eğer siz sisteminize sahip çıkmazsanız, başkası sizin paranızla kendi imparatorluğunu kurar.

© 2024 Lojistik Günlükleri - Disiplin ve Denetim Üzerine